UCM buildingSMART International Logo
  • No results found
  • Use cases
  • Co-Creation Space
  • Community
    • buildingSMART
      • buildingSMART International
      • buildingSMART Austria
      • buildingSMART Benelux
      • buildingSMART Germany
      • buildingSMART Switzerland
    • Organizations
      • HSLU
    • Collaboration Partners
      • Companies
      • Associations & Institutions
  • en
    • en
    • de
    • fr
  • Login
Location
buildingSMART Switzerland Andreasstrasse 5 8050 Zurich (Switzerland)ucm@buildingsmart.ch
Company
HomeAbout usCommunityTraining
Resources
Use casesCo-creation spaceRelease notesFAQ
buildingSMART Logo
Copyright © 2026 buildingSMART. All rights reserved.
v5.0.0ContactPrivacy and Cookie StatementTerms and Conditions
Small IconAI Chat

    Verlichtingsanalyse (LA)

    Comments

    Loading comments...

    NOT REGISTERED YET?


    Register for the Use Case Management Service for free to start creating your first use case.


    Registered users can use the download area and the comment functions.

    Verlichtingsanalyse (LA)
    Document Type
    Information Delivery Manual
    GUID
    E09CBCA7-35B7-4B69-BDFC-3A4C9EE75F01
    Identifier
    LA1
    Life Cycle Stage
    STB2014
    Revision
    1.0
    Project Status
    Proposal
    Maturity Level
    Proven
    Published on
    Jan 18, 2023
    Last Change
    Jan 10, 2023
    Publisher
    buildingSMART Benelux
    Authors
    -
    Home
    Use cases
    Verlichtingsanalyse (LA)

    Information Delivery Manual Document Definition

    Exchange Requirements

    Imprint

    Partners

    Copyright

    Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0)

    Handling

    BIM toepassingen, ISO19650 initiatiefgroep, ILS Configurator

    Management Summary

    - Een proces waarbij intelligente modelleringssoftware het architectonisch BIM gebruikt om op basis van ontwerpspecificaties de meest effectieve engineeringmethode te bepalen.
    - De ontwikkeling van deze informatie vormt de basis voor de validatie van verlichtingsniveaus en naleving van de code.
    - Deze analysetools en prestatiesimulaties kunnen het ontwerp van de faciliteit aanzienlijk verbeteren.

     

    De verlichtingsanalyse wordt in verschillende fasen van een bouwproject gemaakt. Als de DNR-STB 2014 wordt aangehouden is dit in de SO, DO, TO en UO Fase.

    Bij iedere opeenvolgende analyse worden er minder aannames en meer gedetailleerde berekeningen gemaakt, omdat er meer informatie ter beschikking is. 

    Onderstaand een afbeelding van een verlichtingsberekening van een keuken, oftewel een typical. 

    Description

    Wat is een verlichtingsanalyse?

    Het vertalen van de verlichtingseisen naar een verlichtingsontwerp met een onderbouwd aantal, het type armaturen en de locatie in de ruimte rekening houdend met de overige eigenschappen van het ontwerp. 

     

    Waarom deze fasen?

    Het is van belang vaak genoeg een analyse te maken zodat alle informatie verzameld kan worden en tijdig gestuurd kan worden met juiste informatie in het project, zodat faalkosten kunnen worden voorkomen, maar niet vaker dan nodig, omdat ook dat extra kosten met zich meebrengt. Waarom de SO, DO, TO en UO Fase worden gehanteerd door SPIE Building Solutions wordt hieronder uitgelegd. 

     

     

    Life Cycle Stages

    STB2014

    BIM Objectives & Benefits

    Het maken van een juiste verlichtingsanalyse met betrouwbare informatie afhankelijk van de fase. 

    Abbreviations

    Lightning analysis (LA) 

    Description

    Op het eerste tabblad staat een toelichting / handleiding van de ILS. Per fase uit de DNR-STB 2014 is aangegeven welke informatie per object nodig is (1) of definitief vastgesteld moet worden (2). 

    Uit welke informatiecontainer de informatie wordt gehaald is hier niet vastgesteld en wordt projectspecifiek bepaald. (Bijvoorbeeld in de CDE omgeving of uit een aspectmodel. )

    Files available to registered users only. Please log in to download the files.

    Files

    • BIM-PT_PRP_ILS_Verlichtingsinstallatie use case.xls (xls | 1.05 MB) -
      Log in to download

    Process

    Process diagram

    STB2014

    3 | Structuurontwerp

    Bij een SO fase is er al snel behoefte om iets over de verlichting aan te nemen. Zo worden de opdrachtgever en/of architect getriggerd om hier over na te denken. Wat vinden zij belangrijk aan de verlichting?  Wat wil je precies verlichten en met welke sterkte? Worden de werkplekken, looppaden, vluchtroutes en wanden voldoende verlicht? Past de verlichting bij de kleuren op de muur? Wil je het automatisch geschakeld hebben of niet als je een ruimte binnen komt? Begin je hier later mee, dan zullen andere zaken voorrang krijgen, neemt de installateur aannames die niet juist blijken te zijn en kan in sommige gevallen het ontwerp opnieuw gemaakt moeten worden, wat faalkosten met zich meebrengt.

    4 | Voorontwerp
    5 | Definitief Ontwerp

    In de DO fase is het ontwerp definitief en heeft het pas zin om de verlichtingsanalyse opnieuw te maken. Ervoor zijn er zoveel wijzigingen dat de verlichtingsanalyse ook aan verandering onderhevig zou blijven.

     In de DO fase ontwerpen we alles eenmaal. Dat wil zeggen dat we elke ontwerpoplossing eenmalig ontwerpen en verder alleen aangeven waar we die oplossing toepassen. Bijvoorbeeld voor een type werkplek (“aan het raam”) ontwerpen we de verlichting, noemen die typical A en zetten verder bij alle werkplekken aan het raam alleen de letter A bij. Het type armatuur is per typical gekozen, maar alle types armaturen met hun aantallen zijn bekend. De afmetingen van de ruimtes staan vast, de vloer-, wand- en plafondafwerkingen zijn gekozen en het is duidelijk welke typical in welke ruimte komt. Ook is het duidelijk welke schakelingen (denk aan daglichtregeling, bewegingssensoren, etc.) gebruikt worden en hoeveel armaturen er in iedere ruimte komen.  Oftewel, de architect is klaar met ontwerpen, de plafondspecificaties zijn bekend en de opdrachtgever weet wat hij of zij wil. Van ieder type ruimte door het hele gebouw wordt dit doorgerekend en geverifieerd met de gestelde eisen.  

    6 | Technisch Ontwerp

    Na goedkeuring van de DO documenten door de klant kan begonnen worden met de TO fase.

    In de TO fase worden alle typicals uitgerold over de aangegeven locaties en wordt het model dus compleet gemaakt. Ook de installatieschema's, in de DO fase middels typicals en aantallen gegenereerd, worden nu compleet opgesteld. Eigenlijk zijn er geen ontwerpactiviteiten meer in deze fase.

    8 | Uitvoering - Uitvoeringsgereed Ontwerp

    In de UO fase wordt de verlichtingsanalyse op basis van de ingekochte componenten nog een keer gefinetuned. In principe verandert er niets meer aan het ontwerp, maar de gegevens van de ingekochte armaturen worden specificaties worden in de berekeningen opgenomen. Was er toch nog een werkplek vergeten?  Botst een armatuur net met een ventilatierooster en zal een plafondplaat opgeschoven moeten worden? Er zal geverifieerd moeten worden of de berekening met de ingekochte specificaties nog steeds aan de gestelde eisen voldoet. . De maatvoering van de plafondsparingen wordt bepaald en er wordt gekeken hoeveel achterhout (ter versteviging van het ophangen van een armatuur) er nodig is. Ook worden de vermogensberekeningen met de definitieve gegevens bekrachtigd, de kabels geverifieerd.

    De elektrische schema's worden meerlijnig getekend zodat ook de klemmenstrooktekeningen en aansluitschema's vervaardigd kunnen worden. Dit laatste wordt doorgaans door de leverancier gedaan, deze heeft de beste detailkennis van de apparatuur.